‘Wie niet goed voor bedrijven zorgt, zorgt niet goed voor zijn welvaart’

VEGHEL | “Het kan en moet beter in Meierijstad.” Herman Molenaar en Jos van Asten van Ondernemend Meierijstad zijn stellig. Volgens hen kampt het bedrijfsleven met een imagoprobleem en loopt het besluitvormingsproces steeds vaker vast. “Het is kakelen zonder eieren te leggen”, zegt Molenaar. Volgens hem is het tijd om meer te doen en minder te blijven hangen in discussies.

Volgens beide bestuursleden van Ondernemend Meierijstad is het beeld van het bedrijfsleven de afgelopen jaren steeds negatiever geworden. “Terwijl onze intenties goed zijn”, verzekert Molenaar. Volgens hem halen vooral negatieve incidenten het nieuws. “Als een bedrijf slecht omgaat met arbeidsmigranten of het milieu vervuilt, staat dat terecht in de krant. Maar daardoor ontstaat soms een eenzijdig beeld van het bedrijfsleven.” Van Asten wijst daarnaast op een andere ontwikkeling. In Meierijstad zijn de afgelopen jaren ongeveer zestig bedrijven van eigenaar gewisseld door een verkoop of fusie. Daaronder vallen bekende namen als De Wit in Schijndel, Van den Beeten in Erp en Feel Flex in Veghel. “Wanneer een nieuwe eigenaar weinig binding heeft met Meierijstad, kan de betrokkenheid bij de lokale gemeenschap onder druk komen te staan. Dat kan gevolgen hebben voor sponsoring van verenigingen en evenementen zoals Fabriek Magnifique. De maatschappelijke waarde van het bedrijfsleven wordt vaak onderschat. Laten we die niet uit het oog verliezen.” Van Asten geeft aan dat die betrokkenheid wederzijds is. Bedrijven investeren in de samenleving en werknemers kiezen eerder voor een gemeente waar goede voorzieningen en aantrekkelijke evenementen zijn. 

Volle terrassen
Volgens Molenaar en Van Asten wordt het bedrijfsleven steeds vaker neergezet als de veroorzaker van maatschappelijke problemen. Dat vinden zij een te simplistische voorstelling van zaken. “Een sterke samenleving heeft sterke bedrijven nodig”, zegt Van Asten. “Dat betekent niet dat bedrijfsbelangen altijd voorrang moeten krijgen, maar wel dat we erkennen dat welvaart, voorzieningen en maatschappelijke vooruitgang uiteindelijk ergens moeten worden verdiend en betaald.”

Jos van Asten en Herman Molenaar.

Molenaar wil af van het zogenoemde hij-zij-denken. “Wie niet goed voor zijn bedrijven zorgt, zorgt niet goed voor zijn welvaart”, stelt de voormalig CFO van Vanderlande. “Dit is geen klaagzang, maar een oprechte zorg.” Van Asten vult aan dat de focus volgens hem moet verschuiven van individueel gewin naar gezamenlijk succes. “Van what is in it for me naar what is in it for us. We moeten het samen doen.”
Molenaar ziet de welvaart langzaam afbrokkelen. “Volle terrassen betekenen niet automatisch dat het goed gaat. Welvaart is meer dan wat we vandaag zien. We moeten ook naar de lange termijn kijken.”
De Veghelaar spreekt veel ondernemers die worstelen met een woud aan regels, stijgende kosten en eindeloze procedures. “Nederland verliest zijn positie. Er moet echt iets gebeuren.”

Mouwen opstropen
Molenaar vindt dat het tijd is om samen de mouwen op te stropen. “Overheid, bedrijfsleven en inwoners moeten beter samenwerken. Tegenstellingen helpen niemand vooruit. We hebben elkaar nodig om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken.” Molenaar staat bekend als iemand die zijn mening niet onder stoelen of banken steekt. Dat hij daarbij soms tegen schenen schopt, neemt hij voor lief. Naar eigen zeggen komen zijn uitgesproken woorden vooral voort uit bezorgdheid over de toekomst. “We lijken als land soms stil te staan en dat baart me zorgen. Ik heb inmiddels een kleinkind. Alleen dat al is voor mij reden om me in te zetten voor de toekomst. We moeten weer in beweging komen.”

Verdwaalde vleermuis
Molenaar ergert zich aan procedures die volgens hem ontwikkelingen onnodig vertragen. Als voorbeeld noemt hij bouwprojecten die vertraging oplopen door ecologische of andere onderzoeken. “Een jaar gaat verloren doordat er bijvoorbeeld een vleermuis zit die niet verplaatst mag worden. Pak dat beestje op en zet het ergens anders uit. Er worden simpelweg verkeerde keuzes gemaakt. Het kan toch niet zijn dat onze kinderen in een kippenhok wonen, omdat er een verdwaalde vleermuis in een leegstaand pand zit? Er worden complete bouwprojecten voor stilgelegd.” Ook archeologisch onderzoek zorgt bij Molenaar voor frustratie. “We moeten blijven kijken naar de maatschappelijke kosten en baten van de keuzes die we maken.”

Volgens Ondernemend Meierijstad moet Meierijstad een dashboard krijgen met simpele, begrijpelijke doelen. 

Molenaar en Van Asten benadrukken dat het probleem niet bij ecologen of archeologen zelf ligt. “Zij doen hun werk binnen de regels die zijn vastgesteld. De vraag is of het systeem als geheel nog voldoende ruimte biedt voor voortgang en ontwikkeling.” Molenaar verwijst daarbij naar een bekende uitspraak van Winston Churchill: “Democratie is de slechtste bestuursvorm, behalve alle andere die zijn geprobeerd. We zoeken naar een oplossing zonder nadelen, maar die bestaat niet.”

Taskforce
Een van de oplossingen die Molenaar aandraagt, is meer ruimte voor maatwerk en minder onnodige regelgeving. “Wanneer een ondernemer een kleine wijziging wil doorvoeren, zijn soms uitgebreide procedures nodig. Dat kost tijd, geld en capaciteit. De vraag is of dat altijd proportioneel is.” Daarnaast pleit hij voor een taskforce van ondernemers en inwoners met relevante kennis en ervaring, die snel kan schakelen met de overheid. “Een platform dat meedenkt, adviseert en waar mogelijk helpt versnellen. Tijdens de coronaperiode zagen we hoe snel samenwerking mogelijk is wanneer de noodzaak wordt gevoeld. Die mentaliteit zouden we vaker mogen inzetten.”

Samenhang en keuzes
Van Asten merkt op dat economische prestaties niet alleen kunnen worden afgemeten aan werkloosheidscijfers. “Werkgelegenheid is belangrijk, maar zegt niet alles. Ook betrokkenheid, toegevoegde waarde en maatschappelijke impact verdienen aandacht.” Molenaar ziet tegelijkertijd dat sectoren zoals industrie, bouw en landbouw onder druk staan. Volgens hem is er behoefte aan meer samenhang in beleid. “We maken keuzes op het gebied van natuur, energie en economie. Dat is logisch. Maar als we ergens nee tegen zeggen, moeten we ook duidelijk maken hoe we hetzelfde doel dan wél gaan bereiken.” Molenaar verwijst naar het coalitieakkoord, waarin staat dat er geen nieuwe windmolens bijkomen. “Als bepaalde oplossingen afvallen, is het belangrijk dat er realistische alternatieven beschikbaar zijn. Anders lopen we vast.” Van Asten onderschrijft dat. “We moeten vraagstukken integraal bekijken. Anders lossen we het ene probleem op en creëren we het volgende.”

Nieuw dashboard
Om doelstellingen en resultaten beter inzichtelijk te maken, pleit Molenaar voor een overzichtelijk dashboard voor Meierijstad. “Met een beperkt aantal duidelijke indicatoren die voor iedereen begrijpelijk zijn. Bijvoorbeeld op het gebied van energieverbruik, duurzaamheid, economie en leefbaarheid. Dan kunnen inwoners en ondernemers zien welke voortgang daadwerkelijk wordt geboekt”, legt hij uit. Volgens beide bestuurders hoort transparantie daarbij centraal te staan. “Resultaten moeten zichtbaar zijn voor iedereen. Net zoals mensen de uitslagen van hun favoriete voetbalclub volgen, moeten ze ook kunnen zien hoe de gemeente ervoor staat.”

Pessimistisch of realistisch?
Het beeld dat Molenaar en Van Asten schetsen, kan pessimistisch overkomen. Zelf zien ze dat anders. “Het is realistisch”, zegt Molenaar. “ “Een probleem erkennen is de eerste stap naar een oplossing. Wegkijken helpt niemand verder.” Van Asten sluit af: “Het belangrijkste is dat we gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen voor de toekomst van onze gemeente. Alleen dan bouwen we aan een toekomstbestendig Meierijstad.”