Veghelaar Danny Markus schrijft aangrijpend boek: ‘Ik ben tien jaar oud en ik klim uit het raam. Niet om dood te gaan. Om te leven’

VEGHEL | ‘Ik ben tien jaar oud en ik klim uit het raam. Niet om dood te gaan. Om te leven.’ Het is een indringende passage uit het nieuwe boek van Veghelaar Danny Markus (39). In Blauw Oog blikt Markus terug op een bewogen jeugd. ‘Eerlijk, rauw en zonder het mooier te maken dan het was’, aldus Markus.

Danny Markus is geboren en getogen in Veghel. “Een echt Veghels Kuuske dus”, lacht hij. Het grootste deel van zijn jeugd bracht hij door op De Leest. Zijn eerste vier levensjaren verliepen normaal. Hij groeide op in een rustige gezinssituatie. Dat veranderde volledig toen Markus vier jaar oud was. Zijn moeder overleed op haar verjaardag aan acute leukemie. Ondanks het grote verdriet kreeg Markus’ vader binnen een jaar een nieuwe vriendin, Toos. Vanaf het moment dat zij haar intrede deed in huize Markus, ging het van kwaad tot erger. “Mijn stiefmoeder eiste de ruimte op en mijn vader? Die zweeg en sloeg mee wanneer hem iets niet beviel. Het was een verschrikkelijke tijd”, vertelt Markus.

Hoe gek het ook klinkt, voor Markus voelden de fysieke straffen minder erg. “Ik kreeg in ieder geval aandacht. Heel vreemd, maar dat voelde ergens prettig.” Het waren juist de mentale straffen waar Markus in die tijd veel meer onder leed. Zo kreeg tijdens het avondeten iedereen aan tafel een glas 7Up, behalve hij. “Ik kreeg een glaasje Spa Rood, iets wat ik toentertijd helemaal niet lustte. Ik heb ook vaak in mijn eentje buiten moeten eten, zelfs wanneer het sneeuwde. Dan zat ik met een ijskoud bord pasta buiten. Krankzinnig natuurlijk als je daar nu over nadenkt.”

Naam: Danny Markus
Leeftijd: 39.
Geboren: Veghel.
Woonplaats: Eindhoven.
School: De Ark en het Zwijsen College.
Werk: Van Halteren Technologies (VHT) in Boxtel.
Burgerlijke staat: Getrouwd.
Kinderen: Twee kinderen en twee bonuskinderen.

Maar dat was bij lange na niet alles. Zo werd Markus geregeld opgesloten in zijn eigen slaapkamer. “De klink werd eruit gehaald. Het duurde vaak zo lang dat ik in de hoek van de kamer mijn behoefte moest doen.” Ook kwam Sinterklaas een keer bij de familie Markus thuis. Door het ontbreken van de klink kon Danny niet naar beneden komen. “De dag erna, toen ik eindelijk mijn kamer mocht verlaten, zei Toos lachend: ‘Had je niet gehoord dat Sinterklaas er was? Waarom ben je niet naar beneden gekomen? Nu heb je geen cadeautje gekregen’.”

Doodsbang voor Toos
Het is voor Markus gissen hoe de hele situatie heeft kunnen ontstaan. Wel kan hij zich herinneren dat zijn vader één-op-één een stuk minder onaardig en handtastelijk tegen hem was. “Als ik een stukje met hem mee mocht op de vrachtwagen, was hij best aardig. Maar hoe dichter bij huis we kwamen, hoe minder dat werd. Hij begon me dan te waarschuwen dat ik ‘normaal’ moest doen en iets aardigs moest zeggen tegen Toos. Het leek erop alsof hij doodsbang was voor haar, net als ik.” Bij thuiskomst duurde het dan ook niet lang voordat het weer misging. Er kwam geen einde aan.

Naast zijn vader en stiefmoeder liet ook Markus’ stiefbroer geen moment onbenut om hem het leven zuur te maken. Markus legt zijn hand op tafel. “Zie je dit litteken?”, wijst hij. “Ik moest van hem een stuk hout vasthouden. Hij heeft expres met een zaag in mijn hand gezaagd.” Markus vertelde het niet aan zijn vader of stiefmoeder. Zwijgen werkte in die tijd het beste, anders werd het alleen maar erger. “Met een flink bloedende hand ben ik naar boven gegaan om er een grote pleister op te plakken. De dag erna, tijdens het ontbijt, heeft er niemand naar gevraagd.”
Thuis, wat voor veel kinderen een veilige haven is, was voor Markus een plek waar hij het liefst zo snel mogelijk weg wilde. “Ik was doodsbang in mijn eigen huis.”

Drang om te overleven
Tot zijn tiende liep Markus een keer of tien weg van huis, steeds op zoek naar een beter leven. Hij sloeg letterlijk op de vlucht, maar telkens weer werd hij teruggebracht naar zijn vader en stiefmoeder. Markus worstelde in die periode ook met gedachten aan de dood. “De drang om te overleven heeft de innerlijke strijd steeds weer gewonnen. Gelukkig maar, anders had ik hier nu niet gezeten.”
Na een opeenstapeling van ellende besluit de tienjarige Markus definitief weg te lopen. Op een koude februarinacht klimt hij uit het raam. In zijn boek beschrijft hij hoe hij die nacht niet langer wil vluchten, maar wil leven: ‘Vannacht spring ik niet om dood te gaan. Vannacht spring ik omdat ik wil leven’.

Tijdens het weglopen volgt een zoektocht langs verschillende adressen. Markus slaapt een avond bij zijn vriendje Robbert, verblijft enkele maanden bij een pleeggezin in Uden en klopt aan bij een oudere vrouw uit de buurt. Zij vangt hem liefdevol op, maar ook daar kan hij niet blijven. Uiteindelijk komt hij terecht bij zijn oom en tante op de Zwaluwendonk in Veghel. Daar ziet hij voor het eerst licht aan het einde van de tunnel. “Zij hebben uiteindelijk via een rechtszaak de voogdij over mij gekregen. Ondanks dat mijn oom en tante later zijn gescheiden en ik het grootste deel van de tijd bij mijn oom Marco heb gewoond, ben ik ze allebei dankbaar.” 

‘Mijn vader is mijn vader niet’
Op 21-jarige leeftijd sloeg de volgende bom in. Markus werd benaderd door twee meiden die beweerden zijn halfzussen te zijn. Nadat hij een foto van hun vader te zien kreeg, wist hij het zeker. “Het klopte, deze man leek als twee druppels water op mij. Ik heb een DNA-test gedaan en mijn vader bleek in Lieshout te wonen. Piet, die zich jarenlang heeft voorgedaan als mijn vader, bleek niet mijn biologische vader te zijn.”

Een vader-zoonrelatie heeft Markus nooit kunnen opbouwen met zijn biologische vader. “We waren natuurlijk vreemden voor elkaar. Ik stond totaal anders in het leven dan mijn familie in Lieshout. Wel is er altijd contact geweest. Theo is twaalf jaar nadat ik hem leerde kennen overleden. Op zijn sterfbed hebben we een aantal goede gesprekken kunnen voeren. Dat koester ik.” Markus huilde om een vader die hij 21 jaar had moeten missen, zonder te weten dat hij slechts een paar dorpen verderop woonde. 

Verhaal nog niet af
Met zijn nieuwe boek wil de debuterende schrijver jongeren in soortgelijke omstandigheden laten weten dat ze niet alleen zijn. Ook wil hij laten zien dat het mogelijk is om na zo’n vreselijke periode toch een leven op te bouwen. Vijf jaar geleden besloot Markus zijn verhaal op te schrijven. Hij legt uit waarom: “Enerzijds als een soort therapie en aan de andere kant om een stukje bewustwording te creëren. Dit soort schrijnende gevallen zijn aan de orde van de dag. Ik hoop met mijn boek iets in beweging te zetten. Ik wil erover praten op scholen en bij organisaties die met kinderen werken.”
Daarnaast wil de 39-jarige ervaringsdeskundige een stichting, initiatief of netwerk opzetten dat blijft bestaan. “Het boek is af, maar mijn verhaal niet”, voegt hij toe.

Reacties
Vrienden, bekenden en collega’s mochten het boek voor de publicatie lezen. Velen van hen wisten niet dat de situatie jarenlang zo schrijnend was. Een aantal van hen hield het tijdens het lezen van Blauw Oog niet droog.
Er is één zin uit het boek die Markus zelf het meest is bijgebleven: ‘Ik ben tien jaar oud en ik klim uit het raam. Niet om dood te gaan. Om te leven.’ Volgens hem vormt die zin de kern van het hele verhaal. “Daar zit alles in”, zegt hij. “De onzekerheid, de angst, maar ook de drang naar een fijner bestaan.”

Dat bestaan heeft Markus inmiddels opgebouwd. Hij heeft een vrouw, twee kinderen inclusief twee bonuskinderen, een mooi huis en een goede baan. Zijn nare jeugd heeft hij een plek kunnen geven. “Ik heb de rust in mijn leven gevonden en het lukt me aardig om alles te relativeren. Als ik nu iets zou mogen zeggen tegen de 10-jarige Danny, dan zou dat zijn: ‘Hou vol, geef niet op’.”

Geen contact meer
Contact met Piet en stiefmoeder Toos heeft Markus al jaren niet meer. “Ik heb het wel geprobeerd en dat ging in het begin best aardig. Totdat ik een weekend zou blijven. Op de eerste avond kwam het verleden ter sprake. Ze begonnen mij en mijn oom en tante de schuld te geven en toonden geen enkele vorm van berouw. Toen ben ik opgestaan, heb ik een taxi gebeld en ben ik vertrokken, zonder ooit nog terug te gaan.”
Toos is inmiddels overleden. Piet leeft nog wel en is op papier nog altijd zijn vader. “Dus mocht hij komen te overlijden, dan hoor ik het wel”, besluit de Veghelaar.

Bestellen
Blauw Oog is vanaf vrijdag 16 oktober onder meer verkrijgbaar via dannymarkus.nl. Het boek telt 234 bladzijden en is ook in het Engels verschenen. “Door mijn werk heb ik een groot buitenlands netwerk. Om hen tegemoet te komen, is het boek vertaald”, aldus Markus. Naast het boek deelt Markus zijn verhaal graag op scholen, bij jeugdzorgorganisaties en tijdens congressen. Wie met hem in contact wil komen, kan mailen naar info@dannymarkus.nl.