Voorbeeldig

Deze column is onder uiterst kritische omstandigheden tot stand gekomen. PSV-fans, voetbalfanaten en voetballiefhebbers in het algemeen, voetbaltrainers/coaches, voetbalouders, journalisten: schrijver dezes neemt geen enkele verantwoordelijkheid voor mógelijk psychisch leed dat dit stukje zou kunnen veroorzaken. U bént gewaarschuwd… 

PSV proficiat! Als voormalig voetballer/voetballiefhebber kon ik dit eenvoudig uit mijn toetsenbord krijgen. Zélfs vanuit mijn achtergrond als Ajax-sympathisant, opgegroeid met ene Johan Cruijf. Een winnaar feliciteren is in mijn ogen echter niets meer dan normaal. Bovendien ‘veilig’ in een gemeente die vergeven is van de PSV-ers…
Tot zover mijn positieve reactie op een krankzinnige week die verder álles in zich had wat onze huidige maatschappij zo bedreigt. Ik beweer namelijk al enige tijd dat de sterk groeiende verruwing in de voetbalwereld parallel loopt met die in onze lééfwereld. Voetbal lijkt nationale religie geworden. Gevolg? Minder acceptatie van bevoegd gezag. Niet naleven van (spel)regels. Matennaaierij verpakt als theater. Wat hebben vasthouden, vrij worstelen en VOETbal met elkaar te maken? Fysieke kracht is belangrijker geworden dan fatsoenlijk kunnen passen over vijf meter. Spelmákers zijn niet meer bepalend, maar spel-ónmogelijk-makers. Uitspraken als ‘Ik ben een winnaar en doe alles om te winnen’ (Etienne Vaessen) worden verheerlijkt. Maar in dat woord winnen schuilt precies het probleem. 

Zat onlangs op een verjaardagsfeestje te buurten met Veghelaar Frank van den Boogaard, net als ik uiterst begaan met het fenomeen sport. We kwamen eensgezind op de groeiende, negatieve rol van ouders. Op projectiegedrag, overschatting, agressie. Op de ongezonde druk die kinderen opgelegd wordt om maar te winnen, terwijl de winst ‘m natuurlijk in de weg ernaartóe zit: vriendjes maken, genieten van het spelletje, sociaal contact. Wie stelt z’n (vaak nog) jonge kinderen nu bloot aan wedstrijdbezoek waar vuilbekken en aantasting van gezag ze met de paplepel wordt ingegeven? Waar hun idolen idioot gedrag vertonen dat ze massaal kopiëren zonder gecorrigeerd te worden? En wie durft ouders nog ergens op aan te spreken? 

Frank stuurde me enkele dagen later een bij een lezing gebruikte tekst waarin hij de rol van ouders, trainers en coaches bij kinderen in de sport kritisch onder de loep nam. Quôtes als ‘Gaat het om winnen (resultaat) of winst (beter worden)?’ en ‘Winnen doe je zonder op te scheppen en verliezen zonder excuses’, sloegen spijkers op hun kop. Prima tips voor iedereen die met sportende kinderen te maken heeft.

Bedenk daarbij dat het juiste voorbeeld gegeven kan worden zónder voorbeeldig te hoeven zijn…