Na 1895 en 1947 staat de Eerdse kerk voor de derde keer in de steigers

EERDE | De Heilige Antonius Abt Kerk, een beeldbepalend monument in het hart van Eerde, ondergaat een ingrijpende restauratie en transformatie. Dit historische gebouw, dat een cruciale rol speelde in de gemeenschap, wordt niet alleen hersteld maar ook klaargemaakt voor een nieuwe toekomst als multifunctionele ruimte. De ‘Vrienden van de Eerdse Kerk’ blijven zich verzetten tegen de herontwikkeling.

Archiefbeeld van de Eerdse kerk.

De geschiedenis van de kerk gaat terug tot 1895, toen deze met veel toewijding werd gebouwd om de Eerdse gemeenschap te dienen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de kerk zwaar getroffen, de toren werd zelfs volledig verwoest. Deze tragische gebeurtenis maakte de kerk tot een symbool van verlies en veerkracht. Na de oorlog volgde een indrukwekkende wederopbouw, waarbij dorpsbewoners, waaronder de grootvader van Michael Hollander, hun steentje bijdroegen.

Na de oorlog volgde een indrukwekkende wederopbouw, waarbij dorpsbewoners, waaronder de grootvader van Michael Hollander, hun steentje bijdroegen. 

Vandaag de dag herhaalt de geschiedenis zich. Michael Hollander zelf speelt een sleutelrol in het herstel van het metselwerk. Met de steun van de Stichting Heilige Antonius Abt Kerk wordt de kerk opnieuw opgeknapt, klaar om de tand des tijds te doorstaan en wederom een centrale plek in de gemeenschap te worden.

Oorlogshandelingen
Tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de Sint-Antonius Abtkerk in Eerde, zoals veel andere kerken in Nederland, zwaar geleden onder de oorlogshandelingen. Hier zijn de belangrijkste gebeurtenissen en enkele bijzondere verhalen die daaraan verbonden zijn:

Wat gebeurde er met de kerk in WOII?
Beschadiging door beschietingen: Eerde lag in de vuurlinie tijdens Operatie Market Garden in september 1944. De kerk werd beschadigd door artilleriebeschietingen en gevechten tussen de geallieerden en de Duitse bezetters.

Uitkijkpunt: De toren werd door de Amerikanen gebruikt als observatiepost vanwege het strategische overzicht over de omgeving. Dit maakte de kerk een doelwit voor de Duitsers. De kerktoren is in 1944 kapot geschoten door de Duitsers, evenals de Eerdse molen.

Schade aan het interieur: Veel glas-in-loodramen, meubels en ornamenten werden vernietigd of ernstig beschadigd. Ook raakte de kerk in verval door plunderingen en inslagen.

Herstel: Na de oorlog werd het gebouw, dankzij de inspanningen van de lokale gemeenschap, hersteld. Dit proces stond symbool voor de wederopbouw van het dorp.

Restauratie
De kerk staat momenteel in de steigers, een indrukwekkend gezicht dat hoop en ambitie symboliseert. “In deze fase is het uurwerk al verwijderd om ruimte te maken voor grondige renovatiewerkzaamheden aan de toren. Na voltooiing van de toren gaat de hele kerk in de steigers gaan, waarbij onder andere het dak volledig vervangen en geïsoleerd wordt. Dit alles met het doel de kerk toekomstbestendig te maken en opnieuw generaties Eerdenaren te kunnen verwelkomen”, vertelt Ton Verhoeven namens ontwikkelaar SHAAK.

De kerk staat momenteel in de steigers: een indrukwekkend gezicht.

Toekomst
Na afronding van de restauratie wordt de kerk wederom ingezegend en in dienst genomen. Het gebouw wordt getransformeerd tot een Integraal Kindcentrum (IKC), met ruimte voor een school, kinderdagverblijf en woningen. De pastorie wordt opnieuw opgebouwd en een groot gedeelte van de kerk wordt multifunctioneel gebruikt. Verhoeven: “Deze transformatie is van groot belang voor een dorp als Eerde, waar een school, extra woningen en een prachtig park bijdragen aan de leefbaarheid en samenhang.”

Dwarsbomen
Het ambitieuze project wordt gedragen door lokale partners als Verdi, ‘t Kroontje, de gemeente Meierijstad, de parochie en de dorpsraad. Verhoeven laat weten dat de ‘Vrienden van de Eerdse Kerk’ nog altijd bezig zijn met procederen. “Ze proberen de voortgang nog altijd te dwarsbomen. Desondanks gaan we gewoon door met het project. We kunnen immers rekenen op steun van de meerderheid van de gemeenschap”, besluit Verhoeven.

Schuilplaats voor bewoners
De kerk bood tijdens bombardementen en gevechten een toevluchtsoord voor inwoners van Eerde. Ondanks het gevaar zochten families er bescherming, biddend voor veiligheid. Het symboliseert de rol van de kerk als centrum van hoop en troost.

Een onverwachte redding
Volgens verhalen zou een Duitse officier, die op het punt stond om het gebouw verder te beschadigen, zijn teruggefloten door een Nederlandse inwoner die hem overtuigde van de historische waarde van de kerk. Hierdoor bleef een deel van het gebouw gespaard.

Verbroedering in de kerk
Na de bevrijding van Eerde gebruikten Britse soldaten de kerk om voedsel en hulpgoederen uit te delen. Het werd een plek waar soldaten en inwoners elkaar ontmoetten, wat herinneringen opriep aan de saamhorigheid die in donkere tijden ontstond.

Herdenking van gesneuvelden
In de jaren na de oorlog is de kerk ook een plek geworden van herinnering en herdenking. Elk jaar tijdens de Dodenherdenking en Bevrijdingsdag wordt er stilgestaan bij de offers die zijn gebracht, wat de kerk een diepere betekenis geeft voor de gemeenschap.