Wegen lopen vol, ligt de oplossing dichterbij dan gedacht?

VEGHEL | Ongeveer de helft van de werknemers in Meierijstad woont op fietsafstand van hun werk. In een gemeente waar de wegen ’s morgens en ’s avonds vol zijn, is dat geen statistiek maar een kans. Gemeente en ondernemers grijpen die kans nu samen.

Net als in vrijwel heel Nederland neemt ook in Meierijstad de verkeersdrukte toe. De routes naar bedrijventerreinen staan op vaste tijdstippen, bij slecht weer of ongevallen muurvast. En als alles vastloopt, zoekt het verkeer zijn weg door woonwijken en het centrum.

Veronique de Wit, beleidsadviseur mobiliteit bij de gemeente Meierijstad, schetst de urgentie: “We hebben een toekomstvisie die vraagt om 10.000 nieuwe woningen en extra ruimte voor bedrijventerreinen. De vragen die dan ontstaan zijn: hoe zorgen we dat die gebieden bereikbaar zijn, dat het verkeersveilig blijft en dat woonwijken leefbaar blijven?”

Het openbaar vervoer biedt vooralsnog onvoldoende uitkomst. Er is geen spoor, busverbindingen zijn verbeterd maar niet voor iedereen praktisch, en in de logistiek en productie — sectoren die Meierijstad domineren — rijden bussen nu eenmaal niet mee in de ploegendiensten.

Jos van Asten, directeur van Ondernemend Meierijstad, ziet ook hoe werkgevers dit voelen. “De drukte heeft direct effect op hoe plezierig medewerkers naar het werk komen. Tijdsverlies maakt een werkgever minder aantrekkelijk. En jongeren kiezen steeds vaker voor een werkplek waar het OV nabij is.”

Vijftig procent op fietsafstand
Toch is er reden voor optimisme. De gemeente heeft die vijftig procent fietsafstand concreet doorgerekend. “Als alle korte afstandsverplaatsingen die nu met de auto worden afgelegd, met de fiets gaan, is de winst op de wegen binnen de gemeente enorm”, legt De Wit uit. “Zowel de CO2-uitstoot als de drukte nemen dan significant af.”

Om dat fietspotentieel te benutten, werken gemeente en Ondernemend Meierijstad langs twee complementaire sporen. De gemeente richt zich met een positieve publiekscampagne op inwoners: Heel Meierijstad Fietst. Die sluit aan bij de landelijke campagne Kort ritje? Da’s zo gefietst, zodat beide elkaar versterken. Via een eigen platform worden lokale verhalen gedeeld, nieuws over fietsinfrastructuur verspreid en ervaringen van gewone fietsers in de schijnwerpers gezet.

Tegelijkertijd werkt de gemeente met meerdere partners aan de fysieke randvoorwaarden: de doorfietsroutes Veghel-Uden en Veghel–Son/Ekkersrijt zijn in ontwikkeling en knelpunten op bestaande routes worden geïnventariseerd en waar mogelijk weggenomen.

Ondernemend Meierijstad richt zich via werkgevers rechtstreeks op werknemers. De samenwerking met de gemeente was daarvoor een logische basis, maar vroeg wel om een gedeelde investering en meer samen optrekken.

De Wit: “Daarom hebben we drie jaar geleden bestuurlijke duo’s gevormd op verschillende thema’s: een bestuurder vanuit Ondernemend Meierijstad en een gemeentebestuurder die dat thema in zijn portefeuille heeft. Zij gaan structureel om tafel om te kijken hoe we gezamenlijk stappen kunnen zetten. Bereikbaarheid is een van die thema’s.” Van Asten vult aan: “Op mobiliteit hebben we een gezamenlijke uitdaging en dezelfde doelstelling, dus moeten we ook samen betalen, gaf de gemeente terecht aan. Alleen hadden wij op dat moment geen budget om dit groter aan te pakken.”

Subsidie brengt beweging
De COVER-subsidie, gericht op duurzame mobiliteit, kwam in maart 2025 dan ook als geroepen. Samen met de gemeente en uitvoeringsorganisatie Brabant Bereikbaar kon nu flink opgeschaald worden: meer budget, meer menskracht, meer werknemers op de fiets.

“En dat werd tijd”, zegt Van Asten. “Initiatieven voor duurzame mobiliteit en betere bereikbaarheid zijn er al drie tot vijf jaar, maar er was altijd een zoektocht naar een permanente structuur. De subsidie heeft beweging in gang gezet, waaronder een samenwerking met Brabant Bereikbaar die werkgevers helpt met voor hen kosteloos mobiliteitsinzicht, advies en interventies gericht op fietsen.”

Meierijstad geeft het goede voorbeeld
De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld. Bij een fusie waarbij het aantal medewerkers op de centrale locatie in Veghel opeens tweeënhalf keer zo groot werd, greep Meierijstad het momentum. Er kwamen extra fietsenstallingen, douches, NS Business Cards, deelauto’s en elektrische dienstfietsen.
“Zo’n fusie of uitbreidingsplan is een uitgelezen moment om een mobiliteitsplan verder te ontwikkelen”, vertelt De Wit. “Die kansen moet je pakken.”

Mario Hofman is mobiliteitscoach bij Brabant Bereikbaar. Hij legt uit wat zij doen voor werkgevers: “Mobiliteit gaat niet alleen over van A naar B komen. Voor de medewerker raakt het aan vitaliteit, werkplezier én kostenbesparing. Waar de werkgever makkelijk in kan zetten op het verbeteren van bereikbaarheid en goed werkgeverschap. Slim mobiliteitsbeleid kan de werkgever enorm veel opleveren. Als uitvoeringsorganisatie ondersteunen wij hen met diverse tools zoals mobiliteitsscans, gedragscampagnes en interventies zoals een e-bike probeeractie.”

Parallel werkt Ondernemend Meierijstad aan een ondernemersfonds met verplichte afdracht van ondernemers. Vanaf begin 2027 kan daarmee structureel geïnvesteerd worden in brede mobiliteit. Niet alleen fietsen, maar ook carpoolen, OV en andere alternatieven. Samen met de gemeente en RNOB, een samenwerking van tien gemeenten en twee waterschappen in de regio Noordoost-Brabant, wordt zo gewerkt aan duurzame bereikbaarheid.

Wachten is geen optie
Er zijn behoorlijk wat mobiliteitsproblemen, waaronder die op de N279, die al lange tijd wachten op een oplossing. Van Asten legt uit waarom afwachten geen optie is: “Provinciale procedures, meerdere overheden, complexe belangenafwegingen. Dat soort trajecten vraagt geduld en is van veel factoren afhankelijk. Fietsstimulering is anders. Dat kun je nu doen, lokaal, samen, zonder te wachten op anderen. En het is heel simpel: hier kunnen we gewoon bewijzen wat we waard zijn. Als we er allemaal niks mee doen, moeten we onszelf aankijken en kunnen we de schuld niet bij procedures of andere partijen leggen.”

Dat is ook precies de houding die Meierijstad nu uitstraalt: de verplaatsingen die nu al anders kunnen, mogelijk maken en onder de aandacht brengen.

Wil je als werkgever aan de slag met fietsstimulering?
Brabant Bereikbaar biedt kosteloos mobiliteitsinzicht, advies en interventies gericht op fietsen aan werkgevers in Meierijstad. Doe de mobiliteitscan of meld je aan brabantbereikbaar.nl/pom-werkgeverscampagne.