Veghelaar Thomas bouwt mee aan ‘s werelds eerste zonne-ambulance

VEGHEL | Studententeam Solar Team Eindhoven van de TU Eindhoven heeft de eerste praktijktesten met de zonne-ambulance Stella Juva succesvol afgerond in Kenia. De ambulance wekt tijdens medisch gebruik meer zonne-energie op dan wordt verbruikt. Daarmee laat Stella Juva zien volledig zelfstandig te kunnen functioneren, zonder afhankelijk te zijn van een elektriciteitsnet of brandstof. De Veghelse student Thomas Derks (22) maakt deel uit van het team dat de zonne-ambulance heeft ontwikkeld.

Stella Juva is ontwikkeld door 23 studenten met als doel medische zorg bereikbaar te maken voor mensen in afgelegen gebieden waar betrouwbare infrastructuur, elektriciteit en brandstof ontbreken. Solar Team Eindhoven wil met de Stella Juva de transitie naar een duurzamere toekomst versnellen en tegelijkertijd sociale impact maken. Voor de ontwikkeling werkte het team samen met de internationale gezondheidsorganisatie Amref Health Africa. In tegenstelling tot een traditionele ambulance brengt Stella Juva juist de zorg naar de mensen toe. Derks legt uit hoe: “De zonne-ambulance wekt energie op met zonnepanelen op het dak en op locatie met uitschuifbare panelen aan de zijkant van het voertuig. Deze energie is voldoende om te rijden en om medische apparatuur van stroom te voorzien.”

‘Het is eigenlijk onmogelijk’
Om mee te bouwen aan dit project heeft Derks zijn studie Werktuigbouwkunde een jaar op pauze gezet. “We wilden het project per se na één jaar afronden, zodat iedereen maar een jaar studievertraging heeft”, aldus de voormalig Zwijsenleerling. Met terugwerkende kracht staat Derks achter die keuze, maar het was wel een zwaar jaar. “Het was echt keihard werken”, verzekert hij. “Maar het is het volledig waard geweest. Als ik de ambulance tussen het normale verkeer zie rijden, dan voelt dat geweldig. Het is eigenlijk onmogelijk wat we in een jaartje voor elkaar hebben gekregen. Daar ben ik wel trots op.”

Solar Team Eindhoven
Solar Team Eindhoven is een team van 23 studenten van drie verschillende onderwijsinstellingen, met twaalf verschillende studierichtingen en drie nationaliteiten. Zij zetten hun studie een jaar op pauze om een voertuig te bouwen dat volledig rijdt op de energie van de zon.

Moeilijk begaanbaar terrein
Het team heeft Stella Juva getest op verschillende locaties in Kenia, rondom Narok. Derks vertelt hoe de trip is verlopen: “Het was een geweldige ervaring. De Kenianen waren superaardig en enorm dankbaar. In totaal zijn we tweeënhalve week in Kenia gebleven.”
De zonne-ambulance is goedgekeurd voor de openbare weg. Stella Juva kon daardoor worden ingezet op zowel verharde als onverharde wegen, vergelijkbaar met de omstandigheden waarin het voertuig uiteindelijk gebruikt moet worden. “Je kan het niet vergelijken met de ambulanceritjes in Nederland. Zo was het team zes uur onderweg over uitdagende wegen om een afgelegen locatie in Mosiro te bereiken.” De zonne-ambulance is dan ook niet bedoeld voor acute medische situaties zoals in Nederland. Derks vervolgt: “De focus ligt meer op voorzorg. Er kan bijvoorbeeld worden vastgesteld of iemand tuberculose heeft, een groot probleem in Kenia, en die mensen kunnen worden voorzien van de juiste medicijnen. Verder kunnen zwangere vrouwen in hun eigen dorp een echo krijgen.”
In totaal legde het team ruim 800 kilometer af. Stella Juva doorstond de testritten goed. Op een kapotte spoorstang na kende het voertuig op de ruige parcoursen nauwelijks problemen. De spoorstang kon bovendien binnen een half uur worden vervangen.

Levens redden
Maar wat als de zon niet schijnt? De structural engineer begint te lachen: “Dat is een vraag die we heel vaak krijgen. Maar het voertuig heeft een batterij aan boord. Je komt dus niet zomaar stil te staan. Je kan het vergelijken met een elektrische auto.”
De 22-jarige Veghelaar denkt dat de zonne-ambulance een belangrijke ontwikkeling kan zijn voor de medische wereld. “Maar dan moet de industrie het wel oppakken”, vertelt hij. “We hebben nergens patent op aangevraagd. Ons doel is niet om winst te maken. Het biedt een oplossing voor een groot probleem en kan daadwerkelijk levens redden.”

Inmiddels is de ambulance onderweg terug naar Nederland. “We hebben maar één exemplaar en willen er de wereld mee inspireren. Daarom komt het voertuig terug naar Nederland, zodat we het aan iedereen kunnen laten zien.”

‘Enorme potentie’
Tijdens de praktijktest gebruikten zorgverleners van gezondheidscentra waarmee Amref Health Africa samenwerkt de medische apparatuur in Stella Juva. “Nu we in de praktijk hebben gezien wat Stella Juva kan, zien we een enorme potentie voor afgelegen gemeenschappen. Dit kan echt een gamechanger zijn”, zegt Geoffrey Sadera, projectleider moeder- en kindzorg bij Amref Health Africa. “In Narok maken grote afstanden en onbetrouwbare elektriciteit goede zorg nog altijd moeilijk bereikbaar. Stella Juva kan niet alleen zorgverleners naar afgelegen dorpen brengen, maar ook de stroom en medische apparatuur die nodig zijn om mensen daar ter plekke te onderzoeken en een diagnose te stellen.”

Derks hoopt dat de ontwikkeling van de zonne-ambulance bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden inspireert om met innovatieve oplossingen maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. “We hopen dat Stella Juva niet het eindpunt is, maar juist het begin van iets veel groters”, besluit de Veghelse student.

Feitjes over Stella Juva:
- Begrensde snelheid: 120 km/u.
- Gewicht: 1350 kg.
- Actieradius op verharde weg (zonnige dag): 715 km.
- Gemiddelde offroad actieradius: 360 km (afhankelijk van de ondergrond).
- RDW goedgekeurd, en heeft dus een Nederlands kenteken.
- Batterijcapaciteit: 50 kWh
- Afmetingen: 5 × 1,9 meter.
- Efficiëntie van de zelf ontwikkelde zonne-omvormer: 97 procent.
- Zonnepanelen: 326 zonnecellen op het dak en 216 zonnecellen op de uitklapbare panelen.
- Medische uitrusting: koelbox voor vaccins en medicijnen, mobiel röntgenapparaat, ultrasound, bloeddrukmeter, thermometer, AED en EHBO materialen.
- Stroomvoorziening: stopcontacten in het voertuig voor het voeden van elektrische apparatuur.