Hoe zien Zijtaart en Boerdonk eruit in 2040? Dorpsvisies tonen kansen én zorgen voor de toekomst

BOERDONK/ZIJTAART | De dorpsvisies van Zijtaart en Boerdonk worden vandaag (donderdag 17 april) overhandigd aan wethouders Jan van Burgsteden en Rik Compagne. Hoe zien Zijtaart en Boerdonk eruit in 2040? In de visiedocumenten geven de twee dorpsraden een voorzet.

De dorpsvisies richten zich op de komende vijftien jaar. Met deze visie geven ze in Boerdonk en Zijtaart richting aan de belangrijkste vraagstukken in het dorp. De visies zijn gemaakt voor en door inwoners en maken duidelijk wat er belangrijk wordt gevonden. Het vormt een basis voor constructieve gesprekken met de gemeente, instellingen, en andere organisaties die (mede) het gemeentelijk beleid bepalen.

Zijtaart
In Zijtaart hechten ze veel waarde aan kleinschaligheid, verbondenheid en gemeenschapszin. ‘Ondanks verschillende uitdagingen, zoals de druk vanuit de Brainportregio en het gebrek aan woningbouw, zijn we als dorp gegroeid. Mét behoud van karakter. Een toekomstbestendig dorp waar jong en oud zich thuis voelt’, valt te lezen in de dorpsvisie. De bouw van nieuwe woningen is voor Zijtaart een belangrijke stap om het dorp te laten groeien. In de wijk Klaverhoeve krijgen nieuwe generaties een plek. Deze jonge gezinnen moeten ervoor zorgen dat voorzieningen zoals de basisschool en het dorpshuis behouden blijven. Bij de bouw van nieuwe woningen wil de dorpsraad dat ‘eigen’ inwoners voorrang krijgen bij nieuwbouw en huurwoningen. Dit moet Zijtaartse jongeren helpen om in het dorp te blijven.

Het openbaar vervoer moet beter, vindt de dorpsraad. In Zijtaart zijn ze gewend dat niet alles aanwezig is in het dorp, daarom is goed openbaar vervoer een belangrijk speerpunt. ‘Ook al levert het in euro’s misschien niet veel op. Zonder ov krimpt Zijtaart nog verder. Goed ov draagt bij aan de leefbaarheid van het dorp’, vindt de dorpsraad. De Buurtbus is enige tijd geleden verdwenen, terwijl er wel degelijk behoefte is aan vervoer op afroep, van deur tot deur.

Voorzitter Helmut Henst en Fried van Otterdijk van de Zijtaartse dorpspraad.

In Zijtaart gaan ze verder met de lobby tegen de groei van het industrieterrein richting Zijtaart. Ze beschrijven dat als volgt: ‘De afgelopen jaren won de industrie van Meierijstad veel terrein. Dat ging ten koste van de landelijke omgeving van Zijtaart. Verdere uitbreiding van het bedrijventerrein richting Zijtaart is niet wenselijk. Dit gaat altijd ten koste van de natuur en de leefbaarheid’. Daarom moet er volgens de dorpsraad een groene buffer worden gecreëerd tussen de verschillende bedrijven en het woongebied. Deze buffer moet het dorp beschermen tegen stank-, licht- en geluidoverlast.

Boerdonk
De dorpsvisie van Boerdonk begint als volgt: ‘In Boerdonk kan alles. We horen het regelmatig: hoe kan het toch dat we in Boerdonk zoveel voor elkaar krijgen? Is het omdat we met relatief weinig inwoners zijn? Zijn Boerdonkenaren bovengemiddeld ondernemend? Of zit het in ons DNA? De werkelijke reden is eigenlijk heel simpel. In Boerdonk zijn we enorm trots op wat we hier samen hebben. Iedereen deelt dat gevoel en draagt een steentje bij’. Toch zijn er ook zorgen over de toekomstbestendigheid van het dorp. In 2019 begon een werkgroep onder de vlag van coöperatie Boerdonk Buitengewoon met het maken van plannen voor het dorpscentrum. Daarin stond de volgende vraag centraal: ‘Hoe zorgen we ervoor dat basisschool Sint Nicolaas, gemeenschapshuis Den Hazenpot en de kerk toekomstbestendig blijven?’ Een ander zorgenkindje, waar vrijwel alle kleine kernen over klagen, is dat er volgens de Boerdonkenaren structureel te weinig wordt gebouwd. Het gevolg daarvan wordt in de dorpsvisie als volgt verwoord: ‘We zagen generaties vertrekken, ondanks dat ze enorm graag in hun geboortedorp wilden blijven wonen. Bouwen voor jong en oud is bij de dorpsraad agendapunt nummer één. Met twee plannen die goed aansluiten op de behoefte die in Boerdonk leeft, wordt die inzet nu eindelijk beloond’. Daarmee worden de 112 nieuwe woningen bedoeld die aan de Pastoor van Schijndelstraat, Korstenhof II en in het centrum verrijzen. Deze woningen moeten zorgen voor een inhaalslag en bieden perspectief voor de basisschool en het verenigingsleven. De dorpsraad hoopt in 2040 te groeien van 811 naar 1100 inwoners. 

Basisschool Sint Nicolaas in het midden. Rechts de kerk en Den Hazenpot. - 

In Boerdonk vinden ze dat basisvoorzieningen zoals basisschool Sint Nicolaas, gemeenschapshuis Den Hazenpot en het dorpscafé essentieel zijn voor de levensvatbaarheid en leefbaarheid van het dorp. Deze bestaande faciliteiten moeten dan ook toekomstbestendig blijven. De gemeente Meierijstad staat aan de vooravond van de zogeheten ‘ravijnjaren’. In een uitgebreid boekwerk presenteerde het college van burgemeester en wethouders onlangs 132 ombuigingsvoorstellen. Daarin wordt als bezuinigingsoptie gegeven dat als de Boerdonkse basisschool onder de opheffingsnorm (88 leerlingen) komt de kinderen worden gehuisvest op De Empel in Erp. Hoewel het college dit idee afraadt, komt het niet zomaar uit de lucht vallen. Ook bij de buren in Keldonk vrezen ze al langer voor dit scenario. Willem van Veghel, voorzitter van Dorpsraad Boerdonk, legt uit waarom basisschool Sint Nicolaas van levensbelang is voor het dorp: “De basisschool zorgt ervoor dat kinderen samen opgroeien. Ouders spreken elkaar op het schoolplein. De school staat dan ook aan de basis van onze hechte gemeenschap en is een belangrijk fundament in de hele sociale structuur waarin (sport)verenigingen ook erg belangrijk zijn. Ook vormt de school het bruisende middelpunt van het dorp. Rondom de school is altijd wel wat te zien, te horen of te beleven. Zonder school haal je de ziel uit een dorp en dat is wel het laatste wat we willen. Om Boerdonk toekomstbestendig te maken pleiten we er dan ook voor om verschillende functies slim te combineren. Een multifunctionele accommodatie, zoals die bijvoorbeeld in Zijtaart jaren geleden al is gerealiseerd, zou in Boerdonk van grote meerwaarde zijn.”
De bereikbaarheid is een andere belangrijke pijler. De dorpsraad vindt dat de verkeersveiligheid en wegkwaliteit voor voetgangers en fietsers verbeterd moeten worden.

N279
Zowel in Boerdonk als in Zijtaart volgen ze de ontwikkelingen van de N279 op de voet. De N-weg moet ervoor zorgen dat beide dorpen goed bereikbaar blijven. De provincie verkent op dit moment hoe zij de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid op en rond de provinciale weg tussen Veghel en Asten kan verbeteren. In Boerdonk spreken ze hun voorkeur uit voor een tunnel onder de N279. Volgens de dorpsraad hoeven de toe- en afritten dan niet verhoogd te worden en beperkt het de geluidsoverlast.

Van links naar rechts: Willem van Veghel, Theo Villier, Ad van der Heijden, Arabella van de Valk, Geert van Kollenburg, Helmut Henst, Harrie van der Linden en Jac Schuurmans.

Bij de ontwikkelingen rond de N279 staan in Zijtaart leefbaarheid en veiligheid voorop. Ze willen een goede infrastructurele oplossing voor het bedrijventerrein en de N279, waarbij Zijtaart gespaard of zelfs ontlast wordt. ‘Zijtaart heeft veel sluipverkeer en bijbehorende gevaarlijke verkeerssituaties. De ontwikkelingen rond de N279 hebben veel invloed op Zijtaart. Alle inwoners krijgen hiermee te maken. Niemand wil een drukke weg voor of achter zijn huis, of zelfs verhuizen. Een werkgroep vanuit de dorpsraad vertegenwoordigt hierbij de belangen van Zijtaart’, schrijven ze in hun dorpsvisie.