Veghelaar zoekt een omroep voor zijn docudrama: ‘Lafaards? Absoluut niet, het waren helden’

VEGHEL | André Dellevoet uit Veghel is als kleine filmproducent bezig met het realiseren van een bijzonder docudrama genaamd: Lafaards bij Waterloo. Zijn productiebedrijfje Soeverein Film heeft van een familiefonds 3000 euro gekregen en van het Cultuurfonds 11.160 euro. Zelf stopt Dellevoet zo’n 15.000 euro in het project. Er is alleen nog één horde te nemen. "Ik zoek nog een streamingsdienst, omroep of tv-zender die mijn docudrama wil uitzenden. Als dat niet lukt, gaat het hele feest niet door”, aldus de Veghelaar.

Als politicoloog, jurist en amateurhistoricus heeft Dellevoet zich uitgebreid verdiept in de Napoleontische oorlogen die eindigde in Waterloo. Volgens de Veghelaar is het een ontzettend interessante periode en een tijd waarin Nederland haar definitieve vorm kreeg. Stadskrant Veghel sprak Dellevoet over Lafaards bij Waterloo, zijn kritiek op films als Inglorious Bastards en Napoleon en het gevaar van misinformatie.

Een gedramatiseerde documentaire over de Slag bij Waterloo. Waarom?
We willen het publiek informeren over een hele spannende periode in onze Vaderlandse geschiedenis. Er is veel aandacht voor de twintigste eeuw en de twee wereldoorlogen en veel minder voor de Napoleontische tijd, terwijl Nederland in die tijd gevormd is. De bezetting tijdens deze periode heeft twintig jaar geduurd. Nederland verloor haar soevereiniteit en moest de koloniën inleveren. Het was een ingrijpende tijd met proportioneel veel meer verliezen dan in de Tweede Wereldoorlog. De Napoleontische tijd is voor Nederland het dramatische ijkpunt van hoe ver we weg kunnen zakken in verlies van vrijheid en welvaart als we daar niet voor willen vechten.

Is de tijd tussen 1792 tot 1815 waar we over spreken een beetje een ondergeschoven kindje in onze geschiedenis?
Ik denk het wel. Het is een blinde vlek en dat is in mijn ogen onterecht. Wat ik zo jammer vind is dat wanneer er wel gerefereerd wordt aan deze periode het verandert in een soort grabbelton van onwaarheden en fantasieën. Neem de onlangs verschenen film Napoleon van Ridley Scott. Vreselijk.

Wat maakt deze film zo slecht?
Het heeft niks met de Napoleontische tijd te maken. Het script is dramatisch slecht en je vraagt je constant af wat de regisseur ons wil vertellen. Wie al die mensen rond Napoleon precies zijn, kom je nooit te weten. Alle cruciale momenten die enigszins kunnen uitleggen waarom Napoleon zo’n grote veldheer was, worden helemaal niet behandeld. Als dit het niveau is van onze beleving van de geschiedenis dan zijn we veel kwijtgeraakt aan begrip en kennis.

Men, in dit geval Scott, kiest dus voor spektakel en niet voor historische feiten?
Precies, het is voor een heel groot deel onzin. In één van de slotscènes staan de Fransen en de Engelsen tegenover elkaar in loopgraven. Dat klopt totaal niet. Het is de Eerste Wereldoorlog niet.
En je denkt toch niet echt dat Napoleon tijdens de Slag bij Waterloo in een tentje achter zijn manschappen zat? In het volle zicht van de Engelse kanonnen. Het is lachwekkend. Complete flauwekul.

André Dellevoet

André Dellevoet is politicoloog, jurist en amateurhistoricus, met ruim 30 jaar ervaring in internationale project en programma management, met name in Afrika. Naast zijn werk, heeft André zich gespecialiseerd in de Napoleontische geschiedenis. Hij heeft een aantal Engelstalige publicaties op zijn naam staan.
Meer informatie is te vinden op: www.soevereinfilmproducties.nl.

Op je website maak je ook gehakt van Inglorious Bastards van Quentin Tarantino. Je krijgt er een ‘ongemakkelijk gevoel’ van. Wat bedoel je daarmee? 
Tarantino en met hem veel meer regisseurs nemen een loopje met de waarheid. Ze verdraaien historische gebeurtenissen. Ik stoor me daar enorm aan, want het publiek weet niet dat het fictie is. Zij denken dat het een waargebeurde oorlogsfilm is.

Kunnen mensen zelf geen onderscheid maken tussen wat echt en nep is?
Ik vrees dat niet iedereen dat kan. Kijk naar de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs. Het lukt ons niet eens om onze kinderen de taal te leren, laat staan historisch besef. Een onwetende bevolking is voor de dictators van de toekomst makkelijk te manipuleren. Ik maak we daar wel zorgen over. We hebben juist een kritische bevolking nodig.

Wat is de oplossing bij films?
Een duidelijke disclaimer en dan noem je het historische fictie als apart genre.

Zijn er voorbeelden waarbij het wel is gelukt om historische feiten goed te verwerken in een mooie film?
Absoluut. Steven Spielberg heeft dat in Lincoln voortreffelijk gedaan en De Gladiator van nota bene Ridley Scott is geweldig. Het kan dus wel!

Terug naar Lafaards bij Waterloo. Waar gaat de documentaire over?
Het verhaal gaat over de Brigade van Bylandt. Dit was een Nederlandse infanterie brigade onder het commando van generaal-majoor Willem Frederik Graaf van Bylandt. Zij vochten op 16 juni 1815 tijdens de Slag bij Quatre-Bras en op 18 juni tijdens de Slag bij Waterloo tegen het Franse leger van Napoleon Bonaparte.

Wat maakt deze brigade zo fascinerend?
Het was een slecht voorbereid leger. Het bestond voor een klein deel uit beroepsmilitairen, aangevuld met militie (een militie is een groep burgers met vaak weinig tot geen militaire ervaring – red.). Dit leger werd binnen een jaar tijd opgericht. Bij Quatre-Bras waren de slecht uitgeruste en voorbereidde Nederlanders en Belgen kansloos tegen een overmacht aan Fransen. Toch wisten ze zich kranig te weren. De Brigade van Bylandt stond hun mannetje: een verbazingwekkende prestatie. Daardoor wonnen ze kostbare tijd. De Engelsen waren immers onderweg om de Geallieerden bij te staan.

Twee dagen na Quatre-Bras volgde de Slag bij Waterloo. Diezelfde brigade speelde daar een cruciale rol toch?
Klopt, na de gevechten bij Quatre-Bras trok de brigade terug op Waterloo, waar ze in de eerste linie deelnam aan de Slag bij Waterloo.

Waar komt de naam Lafaards bij Waterloo dan vandaan?
Tijdens de Slag bij Quatre-Bras trokken veel Nederlandse zich gewond terug. Op de weg terug kwamen ze de Engelsen tegen. Zij vonden dat not done en zagen het als een laffe daad, maar dat was het natuurlijk niet als je ziet wat voor strijd de Nederlanders even daarvoor hadden geleverd bij Quatre-Bras. Toch is het imago van lafaards daar ontstaan. In de buitenlandse literatuur komt de term lafaards nog veelvuldig terug, maar ik durf na eigen onderzoek wel vast te stellen dat dit niet eerlijk is. Het strookt niet met de feiten. In Waterloo stond de Brigade van Bylandt in de eerste linie. Ze waren nog met ongeveer 1500 man over terwijl de Fransen met 10.000 waren. Een oneerlijke strijd.

Het waren dus geen lafaards?
Absoluut niet, het waren helden! Net als bij Quatre-Bras won de Brigade van Bylandt in Waterloo kostbare tijd. De Engelsen vulden het gat op en samen hebben ze Napoleon verslagen. De rol van de Britse cavalerie is doorslaggevend geweest bij het terugwerpen van de Fransen, maar zonder de Belgen, Nederlanders en de Pruisen was dat nooit gelukt.

André Dellevoet is politicoloog, jurist en amateurhistoricus  

Wat kunnen we leren van de overwinning op Napoleon?
Ik weet dat ik nu tegen een groot deel van de PVV-achterban aanschop, maar het is illusie om te denken dat wij iets kunnen betekenen zonder bondgenoten. Het idee van meneer Wilders om uit de NAVO en de EU te stappen en een eigen leger op te richten is krankzinnig. Dan heb je de afgelopen vijfhonderd jaar niet opgelet. Tegen de Spanjaarden hadden we de Duitse huurlingen nodig, tegen de Fransen hadden we iedereen nodig en wat te denken van de Tweede Wereldoorlog....

Toch hebben ongeveer 2.5 miljoen mensen gestemd op de PVV. Baart je dat zorgen?
Een beetje wel. Het is allemaal sentiment. En dan kom ik weer terug op waar we het in het begin over hebben gehad. Wie de geschiedenis niet kent, is gedoemd is zijn fouten te herhalen. Het is belangrijk om lessen te trekken uit het verleden. Deze cruciale verhalen moeten verteld worden, ook voor mensen die minder onderwijs hebben genoten of minder affiniteit met de geschiedenis hebben. Dat is de inspiratie voor Soeverein Films.

Het budget van Ridley Scott ligt iets hoger dan bij jou. Hoe ga je te werk?
De documentaire wordt geproduceerd in de stijl van History Channel met onder andere afbeeldingen, interviews met experts, bezoeken aan historische locaties en nagespeelde scenes met re-enactors. Honderd re-enactors uit Nederland, België en Duitsland spelen historische gebeurtenissen na, meestal op de plaats waar deze oorspronkelijk plaatsvonden. Dat laatste is in verband met vergunningen echter niet mogelijk. Gelukkig hebben we een mooi kasteeltje gevonden in de buurt van Quatre-Bras. Daar kunnen we bijna alles opnemen. Financieel staan we er goed voor en het script ligt klaar.

Het enige wat nog ontbreekt is een omroep om het uit te zenden.
Ik heb contact gezocht met verschillende omroepen en streamingsdiensten, maar het wil tot nu toe niet vlotten. Ik moet wel een toezegging hebben, want anders ben ik genoodzaakt om de stekker uit het project te trekken. Als het lukt om een omroep te vinden dan moet de volledige documentaire klaar zijn voor uitzending in juni 2025. Dan wordt ook het 210-jarige jubileum van de Slag bij Waterloo herdacht. Het lijkt me ontzettend leuk als we de voorvertoning in de Industry Bioscoop op de Noordkade kunnen doen.