Krijgt Veghel een levendig centrum? Gerenommeerd architect ziet potentie en wil er een ‘gezellige stad’ van maken

VEGHEL | Het Veghelse centrum is al jaren een zorgenkindje. Er is sprake van leegstand en er wordt vooral veel geklaagd. Is Veghel Centrum nog wel te redden? Volgens de gerenommeerde architect Liesbeth van der Pol van Dok architecten wel. Ze is zelfs enthousiast over het centrum.

Van der Pol presenteerde donderdagavond in het bestuurscentrum in Sint-Oedenrode het door haar architectenbureau ontwikkelde masterplan voor het centrum van Veghel. De architect is bijzonder positief en ziet kansen: “Veghel Centrum heeft leuke doorsteekjes. De straten, zoals op de Markt en in de Stationsstraat, ‘knikken en knakken’. Je loopt er makkelijk doorheen en dat is hartstikke leuk”, vindt Van der Pol. Ze vervolgt: “Deze doorsteekjes zorgen voor intimiteit en verrassende centrumwandelingen, ze zijn onderdeel van het DNA van Veghel. Dat heeft niet iedere plaats.” Volgens de makers van het masterplan kan een bezoeker op ‘duizend manieren’ door het centrum wandelen. Ook over de ‘parmantige pandjes’ in het centrum is Van der Pol zeer te spreken.

Minderwaardigheidscomplex
VVD-politici en Veghelaar Albert Dominicus reageerde getergd: “Ik vind het hele verhaal belerend overkomen. Wij hebben geen minderwaardigheidscomplex”, gaf hij Van der Pol mee. De architect en voormalig Rijksbouwmeester reageerde op haar beurt uiterst beleefd dat ze ‘op geen enkele manier belerend wilde overkomen’.
Gertjan Hobert (D66): “Wat verzekert mij dat er over vijf jaar niet weer iemand anders staat met een mooi centrumplan”, vroeg hij zich hardop af. Van der Pol snapte de zorg: “Ik hoop dat u verliefd wordt op het plan. Er zijn natuurlijk publieke middelen nodig om het te realiseren, met name de parkeerhub.”

Impressie van het masterplan voor het Veghelse centrum (Foto: Dok architecten).

Het verhaal van Van der Pol was gepassioneerd, grensverleggend en juist absoluut niet belerend. Vermoedelijk klinkt het bij veel Veghelaren als muziek in de oren, want volgens Dominicus is er dan wel geen sprake van een minderwaardigheidscomplex. Positief zijn de meeste Veghelaren al jaren niet meer over het centrum.
Centrummanager Dirk Lammers reageerde positief net als Alda Gloudemans (HIER): “Wij zijn wél heel erg enthousiast over dit plan.” Dat gold niet voor Karel van Lieshout van Lokaal. Hij irriteerde zich aan de presentatie en sprak van een ‘marketingverhaal’. Vervolgens volgde een warrig betoog over parkeren bij de Albert Heijn en de loopafstand naar het centrum, iets wat nu niet anders is.

‘Schaalloos, te groot en niet-Veghels’
Na de lofzang somde Van der Pol een paar punten op waar ze minder over te spreken is. De kant waar bezoekers via het Stadhuisplein, Meijerijplein en Bolkenplein het centrum inrijden vindt ze ronduit lelijk. Net als de enorme woonblokken (Van der Pol: “Schaalloos, te groot en niet-Veghels.”) en pleinen vol auto’s. “Is dat wat je een warm centrum noemt”, vroeg ze retorisch. “Groen is schaars binnen de bebouwde grenzen van Veghel. Buiten het Julianapark zijn de openbare ruimtes voornamelijk verhard. Dit zorgt in de toekomst voor veel hittestress en mogelijk problemen met de waterberging”, concludeert Van der Pol.

Wordt Veghel Centrum compleet gerenoveerd?

Op het Bolkenplein zou een bijzonder gebouw ervoor moeten zorgen dat het een ‘fijn binnenstads pleintje’ wordt. De kroon op het masterplan moet op het Meijerijplein komen: een groot appartementencomplex. “Een pittig hoogtepunt. Een stadsjuweel in architectuur. Het geeft allure aan Veghel”, denkt Van der Pol.

Parkeergarage
Uit onderzoek blijkt dat veel bezoekers van het Veghelse centrum nog altijd de auto pakken. In het masterplan wordt gezocht naar andere oplossingen voor het parkeren om tot een levendige binnenstad of ‘binnendorp’ te komen. Een grote parkeergarage voor vijfhonderd auto’s aan de rand van het centrum zou een uitkomst kunnen bieden. Van der Pol: “De auto moet uit beeld. Dat zou kunnen met een vijf verdiepingen hoge parkeerhub (hip woord voor parkeergarage – red.) voor 550 tot 570 auto’s op de huidige parkeerplaats van de Albert Heijn. Bezoekers van de supermarkt kunnen parkeren aan de andere kant, waar nu nog de brandweer is gevestigd.” In het masterplan is de auto in het centrum te gast, aan de stadsrand is de auto gewenst.

Op het Bolkenplein moet een bijzonder gebouw komen te staan.

Gemeentelijk beleid
Het is overigens niet zo dat de presentatie van Van der Pol meteen uitgevoerd gaat worden. Uiteindelijk moet het leiden tot gemeentelijk beleid. Welke ideeën en plannen er precies worden overgenomen moet dus nog maar blijken. Van der Pol is ervan overtuigd dat wanneer je het masterplan uitvoert, de bezoeker van het centrum Veghel straks ziet als een ‘gezellige stad’.

CV Liesbeth van der Pol:
ir. Liesbeth van der Pol Arch. (Amsterdam, 1959) studeerde in 1988 cum laude af aan de TU Delft. Voor en tijdens haar studie was zij werkzaam bij diverse Nederlandse en buitenlandse architectenbureaus. In 1989 vestigde zij zich als zelfstandig architect. In 1995 richtte zij samen met haar partner Herman Zeinstra het bureau Atelier Zeinstra van der Pol op. Een bureau dat snel groeide en bekendheid kreeg met een grote verscheidenheid aan projecten, waaronder woningbouw, gebouwen voor cultuur en industrie.

In 2007 was zij één van de medeoprichters van Dok architecten, waar Liesbeth van der Pol samen met Patrick Cannon aan het hoofd staat. Zij adviseerde als Rijksbouwmeester de regering, van 2008 tot 2011, over het architectuurbeleid. Van 2014 tot 2017 was zij Supervisor Architectuur en Stedenbouw van Schiphol Airport. Van 2017 tot 2019 was zij Coördinerend Architect van de renovatie van het noordelijk deel van het Binnenhof-complex in Den Haag.