Meierijstad bereidt zich voor op gevolgen van ‘ravijnjaar’: tekort loopt op tot tien miljoen euro

VEGHEL | Gemeenten krijgen zeer waarschijnlijk vanaf 2026 fors minder geld van het Rijk voor hun taken. Dat veroorzaakt een groot financieel gat in de gemeentelijke begroting. Gemeente Meierijstad verwacht in 2026 een tekort van ruim 8 miljoen euro, oplopend naar 10 miljoen euro in 2028. 

Het doel is dat in ieder geval de begroting 2026 sluitend is, dus dat de uitgaven niet hoger zijn dan de inkomsten. Om dat te bereiken is onderzocht wat de gemeente mogelijk minder, anders en niet meer kan doen, wat dat oplevert en wat de gevolgen ervan zijn. Op 25 maart werd een extra beeldvormende avond (BVA) gehouden. Tijdens deze avond werd de gemeenteraad op hoofdlijnen geïnformeerd over mogelijke kostenbesparingen of inkomstenverhogingen om de financiële tekorten vanaf 2026 te verminderen. 

Ombuigingsvoorstellen
Ook werd er aandacht besteed aan hoe deze ombuigingsvoorstellen tot stand zijn gekomen. Op woensdag 16 april vindt een extra gezamenlijke commissievergadering plaats, waarin de fracties hun oordeel kunnen geven over de gepresenteerde ombuigingsvoorstellen. Dit oordeel geeft het college richting voor het opstellen van de begroting voor 2026.

Hieronder een paar ombuigingsvoorstellen:
- Eenmalige verhoging leges burgerzaken: hiermee worden huwelijken en uittreksels voor inwoners 5 procent duurder.
- Aantal speelplekken verminderen: er kan gekozen worden om de huidige speelplekken te laten vervallen tegen de tijd dat ze vervangen dienen te worden.
- GFT-inzameling: normaliter wordt er wekelijks GFT huis-aan-huis ingezameld. Als de gemeente gedurende de drie wintermaanden (december, januari en februari) om de week inzamelt, dan brengen ze het aantal inzamelingen terug van 52 naar 46 keer per jaar. Per 1 jan 2027 zou dit toegepast kunnen worden in verband met een nieuwe aanbesteding huis-aan-huis inzameling. Het financiële effect van dit ombuigingsvoorstel zou vergroot kunnen worden als het aantal inzamelingen verder wordt verlaagd.
- Verlagen beeldkwaliteit beheer winkelcentra: verlagen van de beeldkwaliteit van het netheidsbeheer van de openbare ruimte in de drie grote winkelcentra.
- Geen inname puin en groen op milieustraten: de gemeente kan stoppen met inname van de afvalstromen puin en groen op de milieustraten. De inwoners moeten wel verwezen kunnen worden naar alternatieven zoals de puin- en groenverwerkers in Meierijstad. Deze marktpartijen moeten de afvalstromen kunnen verwerken.
- Besparen op kunstwerken: besparen op aankoop en onderhoud van kunstwerken.
- Tarieven zwempakketten verhogen: aanbod zwempakketten gelijktrekken voor de zwembaden. Geen losse pakketten meer aanbieden maar enkel één totaal ABC-diploma pakket. Voorstel om in 2026, 2027 en 2028 elk jaar een prijsverhoging door te voeren van 100 euro.
- Verhogen tarieven banenzwemmen en entreegelden: verhogen van banenzwemmen met 1 euro. Entreekaartje bij De Molen Hey en De Beemd is nu 5,85 euro en bij De Neul is dit 5,35 euro. Een verhoging van de entreeprijs naar 7,50 euro levert een effect op van 25.000 euro.
- Budget Welzijnsinstellingen: de consequentie is groot, omdat dit het enige structurele budget is voor versterking sociale basis en ontwikkelen zorgzame wijken. Een van de hoofdthema’s van de toekomstvisie en programma Sociaal Domein. De gemeente heeft inmiddels structureel inzet gepleegd in Veghel (Leefgoed). Bij toepassen van deze bezuiniging vervalt de structurele inzet voor het Leefgoed concept in Schijndel en Sint-Oedenrode en zijn ze aangewezen op de inzet van toegekende tijdelijke middelen.
- Subsidie Wijk- en gemeenschapshuizen: consequentie zou zijn dat er dan niet in elke wijk en/of kern een inloopvoorziening/ontmoetingscentrum aanwezig is, waardoor bewoners verder zullen moeten reizen om mee te kunnen doen aan laagdrempelige ontmoetingsactiviteiten. De sociale cohesie in een dorp/wijk kan ook veranderen als deze keuze gemaakt wordt.
- College van Burgemeesters & Wethouders – Wethouder minder (wordt afgeraden door het college): één wethouder minder. Het is geen vereiste om vijf wethouders te hebben.
- Niet meer per wijk / kern een basisschool behouden als de school onder de opheffingsnorm (88 leerlingen) komt (wordt afgeraden door het college): niet meer per wijk / kern een school behouden als de school onder de opheffingsnorm (88 leerlingen) komt. Dit is alleen van toepassing voor de school in Boerdonk (en indirect) in Keldonk (dit is een dependance van De Empel). Hiermee zou je de vervangende nieuwbouw van de schoolse voorzieningen in Boerdonk en Keldonk achterwege kunnen laten. Kinderen worden dan gehuisvest in De Empel in Erp.
- Oud papier en karton inzameling zonder verenigingen (wordt afgeraden door het college): inzameling van oud papier en karton kan de gemeente geheel commercieel wegleggen en dus verenigingen hierin geen rol meer geven. Consequenties Verenigingen verliezen hiermee een ‘índirecte subsidie’.
- Afvoer opruimkosten Bouwdorp/Kindervakantieweek afschaffen (wordt afgeraden door het college): na afloop van de jaarlijkse Kindervakantieweek/Bouwdorp wordt een grote hoeveelheid afval worden gesorteerd en afgevoerd. Dit is geen wettelijke taak. Geen tegemoetkoming in deze kosten zal waarschijnlijk betekenen einde van de bouwdorpen.