Fritske, het boek over de gevallen Jumbo-topman Frits van Eerd: ‘Of we hem beter hebben leren kennen? Absoluut’

VEGHEL | Veghelaar Frits van Eerd was een van Nederlands meest gevierde ondernemers. Het leven van de voormalig Jumbo-topman en inmiddels verdachte in een grote witwaszaak staat centraal in het nieuwe boek: ‘Fritske, het dubbelleven van de gevallen Jumbo-topman Frits van Eerd’.

De onderzoeksjournalisten van het AD Sander van Mersbergen (43) en Jurriaan Nolles (33) liepen in mei 2023 rond op het hoofdkantoor van Jumbo in Veghel. Tijdens de huldiging van wielrenner Primož Roglic ontstond het idee om een podcast te maken over het leven van Frits van Eerd en zijn banden met beroepscrimineel Theo E. Ze waren benieuwd naar het dubbelleven van de ooit zo gevierde Jumbo-topman. “In onze zoektocht naar antwoorden benaderden we honderden mensen. Je had mensen die afzagen van een gesprek, maar er waren ook veel vrienden van Frits die juist met ons wilden praten om een eerlijker beeld van hem neer te zetten. Vaak was dat uit liefde en loyaliteit richting de hoofdpersoon”, zegt Nolles. 

Volgens de schrijvers van het boek is het zeker geen afrekening.

Want veel Veghelaren ergeren zich aan de negatieve beeldvorming die is ontstaan. Het podcastidee ging de ijskast in. Van Mersbergen en Nolles besloten om het levensverhaal van Van Eerd te vereeuwigen in een boek. “Een microfoon of camera schrok veel mensen af, maar ze wilden wel hun verhaal doen”, vult Van Mersbergen aan. Uit de gesprekken werd al snel één ding duidelijk: ‘Frits van Eerd is één van ons. Hij is gewoon Fritske’. Van Mersbergen: “Veghelaren vinden Frits aardig en vrijgevig. Een hoop mensen die wij gesproken hebben wilde een eerlijk beeld van hem geven.”

Prins Carnaval
Verschillende onderwerpen passeren in het boek de revue, zo gaat het over zijn jeugdjaren, de lessen van Emile Ratelband, Van Eerds periode als Prins Carnaval, maar ook de schimmige deals, zijn recente aanhouding en de lopende rechtszaak komen voorbij. Van Eerd zelf wilde niet meewerken. Op contactverzoeken van de AD-journalisten reageerde hij niet. Via zijn advocaat liet Van Eerd weten geen behoefte te hebben aan een gesprek. Nolles: “Jammer, want het was voor hem een uitgelezen kans om zijn kant van het verhaal te doen. Van Eerd zei later dat hij zijn verhaal gaat doen in de rechtszaal.” Ook in Veghel lagen de gesprekspartners niet voor het oprapen. Nolles en Van Mersbergen kregen meerderen keren nul op het rekest. Peter van Daele, Coen Donkers en Leo Rijkers (Nolles: ‘Mijn favoriete personage in het boek’) waren bijvoorbeeld wel praatgraag en komen dan ook uitgebreid aan het woord. Rijkers heeft zelfs een eigen hoofdstuk: Met Leo in de helikopter. Van Mersbergen: “In het boek hebben we geprobeerd een zo compleet en eerlijk mogelijk beeld te schetsen van het leven van Van Eerd. De belangrijkste vraag die we trachten te beantwoorden, is een vraag die velen op de lippen brandt, ontdekten we gedurende ons onderzoek: hoe kan het dat iemand als Van Eerd, met al zijn geld en succes, in zo’n schimmige zaak is beland?” De schrijvers vinden dat deze vraag in het boek wordt beantwoord. “Frits heeft in zijn carrière superveel risico’s genomen. Zo nam hij met de Jumbo de veel grotere C1000 en Super de Boer over. Het risico nemen zit in zijn karakter verweven. Net als bewijsdrang. Alleen dat kan dus ook verkeerd uitpakken, weten we nu”, vertelt Nolles. Van Mersbergen vult aan: “Hij wil altijd meer. Van Eerd heeft niet voor niets ongeveer 130 Formule 1 auto’s, een Spitfire-vliegtuig en een Sherman Tank in zijn bezit. Daarnaast is hij altijd geïnteresseerd geweest in geld.”

Sander van Mersbergen (43) en Jurriaan Nolles (33).

Uit het onderzoek van Nolles en Mersbergen wordt duidelijk dat Frits’ liefde voor motorsport grenzeloos is. Een wereld van cash geld en louche types zoals Theo E. “Of zoals Coentje Donkers het zei: ‘Jullie snappen onze wereld niet’. Ik denk dat hij gelijk heeft. Zijn familie en de Jumbo-top hebben Frits gewaarschuwd voor die wereld en voor Theo E. in het bijzonder, maar tevergeefs.”

De Gouden Leeuw
Samen met de twee auteurs bespreken we twee locaties in Veghel die een belangrijke rol spelen in het leven van Van Eerd. Van Mersbergen trapt af: “Zijn werkplaats op het Jumbo-terrein, pal naast het distributiecentrum. Een jongensdroom van de supermarkttopman. ‘De mancave in Veghel’, noemt Robert Doornbos de plek gekscherend. Als je er een automuseum van maakt dan staan er rijen mensen voor de deur”, denkt hij. Van Mersbergen vervolgt: “In diezelfde werkplaats heeft de recherche later afluisterapparatuur geplaatst. Van E. is er meerdere keren op bezoek geweest.”

‘Witte wie gij moet belle? De FIOD’
Tijdens de doorzoeking van de woning van Frits van Eerd en het terrein van het hoofdkantoor van de Jumbo werden er honderden biljetten van 500 en 200 euro gevonden. Zowel Nolles als Van Mersbergen vinden het opvallend dat er in Veghel zo lichtzinnig wordt gedaan over het feit dat er 200 en 500 eurobiljetten zijn aangetroffen. “Vaak een directe link met de onderwereld. Er wordt gezegd: ‘Ja, dat is voor Frits hetzelfde als wat 20 euro voor ons is’, maar dat is het hele punt niet. Het rondbellen over het FIOD-onderzoek leverde ook veel grappige reacties op. Het mooiste antwoord kregen we van Stefan van de Ven. Hij antwoordde: ‘Witte wie gij moet belle? De FIOD, want het duurt verrekte lang’.”

Nolles moet direct denken aan De Gouden Leeuw. “Van Eerd wilde het café graag redden, maar kreeg de handen niet op elkaar. “Toen Frits vijftig werd vierde hij zijn verjaardag met 1500 mensen in een loods, waarin hij veel elementen uit zijn eigen leven terug liet komen, waaronder een nagebouwde versie van De Gouden Leeuw.”
Zowel Nolles en Van Mersbergen durven met zekerheid vast te stellen dat Veghel heel belangrijk voor Van Eerd is. “In 1987 vertrok Van Eerd op 20-jarige leeftijd naar de Verenigde Staten. Voorgoed, althans dat was de bedoeling. Maar hij kreeg heimwee naar Noord-Brabant en Veghel in het bijzonder. In het voorjaar van 1988 keerde hij alweer huiswaarts.”

FIOD doet onderzoek bij het huis van Van Eerd.

Ongrijpbaar
Volgens Van Mersbergen en Nolles is het boek Fritske zeker geen afrekening. Sterker nog, de auteurs vinden dat de voormalig Jumbo-topman er eigenlijk best goed vanaf komt. “Het is geen negatief boek. Van Eerd is een bijzonder interessante man. Hij heeft veel betekend voor Veghel en omstreken. We hebben mensen gesproken over de goede dingen die Van Eerd heeft gedaan. Dat komt absoluut terug in het boek, maar het gaat natuurlijk ook over de val en de strafzaak waarin hij verdachte is.” Het boek is breed georiënteerd. “We behandelen allerlei levensbepalende keuzes en gebeurtenissen in het boek. Of we Frits beter hebben leren kennen? Absoluut, al blijft het ergens ook een ongrijpbaar persoon. Alleen dat al maakt hem zo fascinerend”, besluiten Nolles en Van Mersbergen.

‘Fritske - Het dubbelleven van de gevallen Jumbo-topman Frits van Eerd’ kost 19,95 euro en is verkrijgbaar via ad.nl/fritske en in de betere boekhandel.