‘Leijgraafpadje’ omgedoopt tot Monnickendampad: ‘Het is een soort eerbetoon en een geschiedenisles’

VEGHEL | Het ‘Leijgraafpadje’ in Veghel is officieel omgedoopt tot het Monnickendampad. Eén van de drie naambordjes van het pad werd zaterdagmiddag feestelijk onthuld. De bordjes zijn binnenkort terug te vinden aan het Heilig Hartplein, Bernhardstraat en Nicodemuspad. De 73-jarige Henk van Wanrooij speelde een doorslaggevende rol in het bestaan van het Monnickendampad.

Van Wanrooij, zelf opgegroeid en nog altijd woonachtig in de Oranjewijk, is al ongeveer tien jaar bezig met het onderzoeken van zijn familiehistorie. Van Wanrooij kwam tijdens zijn stamboomonderzoek de naam van de familie Monnickendam tegen. Hij legt uit: “Mijn oma Petronella van Rijbroek haar eerste man Gerardus van Heessel had geld geleend bij Gabriel Monnickendam. In die tijd waren er weinig banken, wanneer men geld wilde lenen werd er aangeklopt bij de rijke families van Veghel. Zodoende leende Van Heessel een flink bedrag bij koopman Gabriel Monnickendam. Dit werd via notaris Vaalman in een akte vastgelegd. Na het overlijden van Monnickendam in 1918 in Veghel werden de geleende gelden door zijn weduwe Caroline bij iedereen teruggevorderd, zo ook bij mijn oma Petronella van Rijbroek.” 

Zoektocht
Het was niet de eerste keer dat Van Wanrooij werd geconfronteerd met de naam Monnickendam. Oud-Veghelaar Jan van Boxel sprak altijd over het Monnickendam(se)pad, dat had hij zo van zijn vader geleerd. Van Wanrooij besloot zijn zoektocht naar de familie Monnickendam voort te zetten. Hij verzamelde verschillende documenten en dook in het archief van Brabants Historisch Informatie Centrum (BHIC).

Henk van Wanrooij deed eigen onderzoek en kwam zodoende uit bij de familie Monnickendam.

De Veghelaar vervolgt: “Salomon Monnickendam kreeg op 18 januari 1918 een bouwvergunning voor het bouwen van een manufacturen magazijn ter hoogte van het Broedershof. Het gebouw is anno 2023 nog steeds in gebruik. Doordat er een verbindingspad was tussen het Havenplein en de woningen en boerderijen in Dorshout kreeg het pad bij oud-Veghelaren, zoals Jan, de naam Monnickendamsepad.” Die naam verdween later en werd in de volksmond vervangen door ‘Leijgraafspad’. Van Wanrooij knikt: “Toen de familie Monnickendam het pand verkocht is daar later drogisterij Van der Leijgraaf ingekomen, zo is de naam Leijgraafspadje ontstaan.” Van Wanrooij heeft er vroeger als kind vaak gebruik van gemaakt. Hij wandelde via het straatje naar de Aloysiusschool of Bakkerij Verhoeven.

Concentratiekampen
Monnickendam was een Joodse familie. Van Wanrooij kreeg tijdens zijn onderzoek hulp van René Hildesheim. Hij verdiept zich al jaren in de Joodse geschiedenis. Van Wanrooij: “Voor zover wij weten zijn alle telgen uit de familie Monnickendam overleden. De meeste in concentratiekampen. Gustav en Eva hebben de oorlog als kind overleeft. Ze kregen valse namen en zijn op latere leeftijd naar Israël verhuisd. Daar zijn ze overleden. In Veghel heeft de familie Monnickendam veel invloed gehad bij de synagoge. Ze hebben onder andere in het synagoge-bestuur gezeten.”

Drogisterij Van der Leijgraaf
Begin dit jaar besloot Van Wanrooij een officiële aanvraag in te dienen bij Jan van Erp, lid van de Straatnamencommissie. Het was alleen nog even de vraag welke naam Van Wanrooij zou aandragen. “Het is Monnickendampad geworden”, zegt hij glimlachend. “Ik vind dat we er niet omheen kunnen. De familie Monnickendam en het pad zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. En gezien de historie waren zij er eerder dan drogisterij Van der Leijgraaf.”

Het eerste bordje is geplaatst.

De gemeente en de Straatnamencommissie reageerden positief op het verzoek van Van Wanrooij. “Begin dit jaar heb ik de aanvraag ingediend. Het werd al snel gehonoreerd. Ze vonden het een passend verzoek. Het was eigenlijk vrij snel geregeld.” De gemeente laat weten dat er met de toekenning van deze naam een stukje geschiedenis behouden blijft.

Eerbetoon
Van Wanrooij is in zijn nopjes met de nieuwe borden. “Het is voor de eeuwigheid. Of althans voor hele lange tijd”, lacht hij. “Ik zie het als een soort eerbetoon en een geschiedenisles.”
Dan blijft er nog een gewetensvraag over. Wat als Van Wanrooij’s onderzoek had geleid tot een straat ergens anders in Veghel? “Dat zullen we nooit weten. Maar voor mij heeft het wel extra betekenis omdat het pad in de Oranjewijk ligt en ik als jonge Henk er veel gebruik van heb gemaakt. Daardoor heb ik er zeker extra gevoel bij”, besluit hij.

Henk van Wanrooij.

Mooie dag
Afgelopen zaterdag werd in wijkcentrum D’n Blok in de Oranjewijk stilgestaan bij de onthulling van de naam Monnickendampad en de daarbij horende naambordjes. Het eerste bordje is voorlopig achter D’n Blok te vinden. De andere twee worden later geplaatst.